Brood bakken in de bakspieker

Historie

Een bakspieker, vaak te vinden op het erf van historische boerderijen in het oosten van Nederland, diende primair als een vrijstaand gebouwtje om veilig brood te kunnen bakken. De belangrijkste reden om dit buiten de boerderij te doen was brandpreventie, aangezien de boerderijen zelf meestal rieten daken hadden en het stoken van een oven met open vuur en rondvliegende vonken een groot risico vormde voor het woongedeelte. In de bakspieker werd de grote stenen oven met takkenbossen hoog opgestookt, waarna de as werd verwijderde en het brood op de hete stenen vloer bakte. Naast de bakfunctie werd het gebouwtje, vanwege de aanwezigheid van vuur en water, vaak ook gebruikt voor “vuil” werk zoals het koken van de was, het bereiden van varkensvoer in grote ketels of als opslagplaats voor brandhout en graan op de zolder. Broed gebakken in een bakspieker wordt spiekerbrood genoemd.

Onze eigen bakspieker

De bakspieker die op het terrein van de Oostendorper Watermolen staat, is daar niet oorspronkelijk samen met de molen in 1548 gebouwd. Het is een latere toevoeging om het historische erf compleet te maken en demonstraties te kunnen geven.

De bakspieker is in 1998 op het terrein van de watermolen gebouwd. Dit is gerealiseerd door de Vereniging ‘Hoksebargse Mölln’. Het werk is uitgevoerd door vrijwilligers van de vereniging om het ambacht van brood bakken met meel van de eigen molen weer zichtbaar te maken voor bezoekers.

De bakspieker is zeer recent, in het voorjaar van 2023, nog volledig gerestaureerd door de vrijwilligers, waarbij zoveel mogelijk originele onderdelen opnieuw zijn gebruikt. Tegenwoordig wordt de oven tijdens de zomermaanden en op molendagen regelmatig gebruikt door bakkers om het bekende ‘Spiekerbrood’ te bakken.